Całkowita, wcześniejsza spłata kredytu hipotecznego lub gotówkowego to moment ogromnej ulgi finansowej. Mało który kredytobiorca wie jednak, że w tym momencie zamyka się nie tylko zobowiązanie wobec banku, ale otwiera się też legalna droga do odzyskania sporej gotówki. Jeśli przy zaciąganiu kredytu bank pobrał od Ciebie prowizję startową, ubezpieczenie lub inne opłaty wstępne, masz pełne prawo żądać ich proporcjonalnego zwrotu.

Przełomowy wyrok TSUE i polskie prawo

Podstawą prawną do ubiegania się o zwrot kosztów jest art. 49 Ustawy o kredycie konsumenckim (dla kredytów gotówkowych) oraz art. 39 Ustawy o kredycie hipotecznym. Przez lata banki twierdziły, że prowizja za udzielenie kredytu jest opłatą jednorazową i nie podlega zwrotowi.

Wszystko zmieniło się po słynnym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z września 2019 roku (sprawa C-383/18, tzw. wyrok Lex Omnia). Trybunał jednoznacznie orzekł, że **w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu, konsument ma prawo do obniżenia całkowitego kosztu kredytu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas trwania umowy**. Dotyczy to w stopniu równym prowizji, opłat administracyjnych, jak i ubezpieczeń.

Jak działa mechanizm proporcjonalnego zwrotu? (Przykład)

Zasada rozliczenia opiera się na tzw. metodzie liniowej. Bank musi obliczyć, o ile miesięcy wcześniej spłaciłeś swoje zobowiązanie w stosunku do pierwotnej umowy i oddać Ci dokładnie proporcjonalną część pieniędzy.

Przykład kalkulacji:

• Wziąłeś kredyt na 120 miesięcy (10 lat).
• Bank na starcie pobrał prowizję operacyjną w wysokości 12 000 zł.
• Spłaciłeś cały kredyt po 60 miesiącach (czyli dokładnie w połowie czasu).
• Skróciłeś czas trwania umowy o 50%, co oznacza, że bank musi zwrócić Ci dokładnie 50% pobranej prowizji, czyli 6 000 zł.

Jakie warunki musisz spełnić, aby odzyskać prowizję?

Prawo do zwrotu przysługuje Ci w określonych sytuacjach:

Kredyty Gotówkowe

Umowa musi być zawarta po 18 grudnia 2011 roku, a kwota kredytu nie mogła przekraczać 255 550 zł (lub równowartości w walucie obcej).

Kredyty Hipoteczne

Umowa o kredyt mieszkaniowy musi być podpisana po wejściu w życie nowej ustawy, czyli po 22 lipca 2017 roku.

Pamiętaj o przedawnieniu roszczeń!

Czas na złożenie wniosku nie jest nieograniczony. Roszczenia z tytułu nienależnie pobranych opłat przedawniają się z upływem 6 lat od dnia, w którym kredyt został ostatecznie zamknięty i spłacony. Jeśli zamknąłeś kredyt kilka lat temu, wciąż masz czas na odzyskanie należnych Ci pieniędzy.

Procedura: Jak odzyskać środki krok po kroku

Obecnie większość dużych banków w Polsce po całkowitej wcześniejszej spłacie dokonuje takiego rozliczenia automatycznie w ciągu 14 dni. Jeśli jednak pieniądze nie wpłynęły na Twoje konto, musisz podjąć oficjalne kroki:

Przygotuj dokumenty: Znajdź pierwotną umowę kredytową oraz potwierdzenie całkowitej spłaty długu wydane przez bank.
Napisz wniosek o zwrot: Przygotuj pismo, w którym powołasz się na art. 49 Ustawy o kredycie konsumenckim (lub art. 39 Ustawy o kredycie hipotecznym) oraz wyrok TSUE (sygn. C-383/18). Wskaż swój numer konta do przelewu.
Złóż pismo w banku: Wniosek możesz złożyć osobiście w placówce, wysłać listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub złożyć przez system bankowości elektronicznej.
Oczekuj na decyzję: Bank ma ustawowo 30 dni na rozpatrzenie Twojej reklamacji.

Zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu: Jak odzyskać pieniądze od banku?